Cập nhật ngày 28/08/2026 — nội dung bài này đã được viết lại theo quy định hiện hành.
- Điều kiện, thủ tục và ba loại chứng chỉ hành nghề PCCC cho cá nhân mô tả trước đây dựa trên Nghị định 136/2020/NĐ-CP — đã bị bãi bỏ bởi Nghị định 105/2025/NĐ-CP, hiệu lực 01/7/2025.
- Theo Bộ Công an, cá nhân không còn phải có chứng chỉ hành nghề tư vấn về phòng cháy và chữa cháy.
Trả lời ngắn: chứng chỉ hành nghề PCCC cho cá nhân đã bị bãi bỏ từ 01/7/2025. Không còn thủ tục xin cấp, không còn ba loại chứng chỉ, không còn điều kiện về bằng cấp và thời gian kinh nghiệm để được cấp. Bài này nêu căn cứ và trả lời câu hỏi thực tế hơn: vậy muốn hành nghề trong lĩnh vực PCCC thì cần gì?
Ba loại chứng chỉ cũ và số phận của chúng
Theo khung Nghị định 136/2020/NĐ-CP, chứng chỉ hành nghề tư vấn về PCCC gồm ba nhóm:
- Tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm định về phòng cháy và chữa cháy;
- Tư vấn kiểm tra, kiểm định kỹ thuật về phòng cháy và chữa cháy;
- Tư vấn giám sát về phòng cháy và chữa cháy.
Cả ba đều không còn là điều kiện bắt buộc. Cơ sở của thay đổi là ba văn bản cùng hiệu lực ngày 01/7/2025:
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 (ban hành 29/11/2024) thay thế Luật 27/2001/QH10;
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP (ban hành 15/5/2025) thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP, 83/2017/NĐ-CP, 50/2024/NĐ-CP, 78/2011/NĐ-CP;
- Thông tư 36/2025/TT-BCA bãi bỏ Thông tư 149/2020/TT-BCA (Điều 14 khoản 2 điểm c).
Theo Bộ Công an, các ngành nghề liên quan tới PCCC — thiết kế, thi công, đào tạo, sản xuất và kinh doanh thiết bị, kiểm định — không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Chi tiết khung mới: Thời hạn Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC — quy định mới từ 01/7/2025.
Vậy muốn hành nghề PCCC thì cần gì?
Không còn cửa ải chứng chỉ, nhưng có ba thứ quyết định anh/chị có làm được nghề hay không:
- Năng lực chuyên môn thật. Hồ sơ thiết kế, thi công, giám sát vẫn phải qua thẩm duyệt và nghiệm thu về PCCC theo Luật 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Không đạt chuẩn kỹ thuật thì hồ sơ không qua, bất kể có chứng chỉ hay không.
- Hồ sơ năng lực bằng bằng chứng thực tế — bằng cấp chuyên môn, công trình đã tham gia, hồ sơ nghiệm thu đã đạt, kết quả huấn luyện. Đây là thứ thay thế vai trò của tấm chứng chỉ khi chào việc.
- Được huấn luyện nếu thuộc diện luật định — theo khoản 1 Điều 45 Luật 55/2024/QH15, ví dụ người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH tại cơ sở, hoặc người được phân công kiểm tra về PCCC tại cơ sở.
Ai có thẩm quyền huấn luyện
Theo Điều 13 khoản 2 Thông tư 36/2025/TT-BCA, chỉ ba nhóm: cơ sở đào tạo về PCCC, CNCH (Trường Đại học PCCC…), Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (C07), và Phòng PC07 Công an cấp tỉnh. Sau huấn luyện và kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền phát hành văn bản thông báo kết quả huấn luyện, bồi dưỡng — không phải chứng chỉ.
Cá nhân nên đăng ký thông qua cơ quan, tổ chức nơi mình làm việc, vì Điều 13 khoản 3 quy định việc đăng ký do cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện với cơ quan có thẩm quyền tương ứng.
Cảnh báo
Cổng dịch vụ công của Bộ Công an vẫn hiển thị các thủ tục PCCC cũ với căn cứ là Luật 27/2001/QH10, Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Thông tư 149/2020/TT-BCA — đều đã hết hiệu lực. Ngoài ra, nếu có nơi chào bán “chứng chỉ hành nghề PCCC” do chính họ cấp, tấm giấy đó không có giá trị pháp lý theo khung hiện hành.
Đang giữ chứng chỉ cũ thì sao?
Giữ lại trong hồ sơ cá nhân như bằng chứng đã được đào tạo tại thời điểm cấp — nó vẫn có giá trị tham khảo khi chứng minh năng lực với chủ đầu tư. Các văn bản mới không quy định cơ chế gia hạn hay cấp lại, và chúng tôi chưa tìm thấy quy định chuyển tiếp minh thị về giá trị của chứng chỉ cấp trước 01/7/2025. Đây là điểm nên hỏi trực tiếp Phòng PC07 Công an cấp tỉnh, không suy đoán.
GCDRI hỗ trợ được gì
GCDRI không phải cơ quan có thẩm quyền huấn luyện PCCC và không cấp chứng chỉ PCCC. Trong phạm vi cho phép:
- Tư vấn tuân thủ — rà soát hồ sơ năng lực cá nhân và doanh nghiệp, đối chiếu với Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Thông tư 36/2025/TT-BCA.
- Đào tạo nội bộ cho doanh nghiệp — nâng cao nhận thức an toàn PCCC cho người lao động, không cấp chứng chỉ.
- Hỗ trợ đăng ký huấn luyện với PC07 — xác định nhóm cơ sở theo Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP, lập danh sách nhân sự, chuẩn bị và nộp hồ sơ.
Liên hệ
Viện Nghiên Cứu Phát Triển Chứng Nhận Toàn Cầu (GCDRI)
Địa chỉ: BT164 Central St, Khu Sunrise L, KĐT The Manor Central Park, Phường Định Công, TP. Hà Nội
Hotline: 0904.889.859 – 0908.060.060 (8:00–18:00, T2–T7)
Email: chungnhantoancau@gmail.com
Căn cứ pháp lý dẫn trong bài: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15; Nghị định 105/2025/NĐ-CP; Thông tư 36/2025/TT-BCA (Công báo số 743 + 744 ngày 12/6/2025). Bài viết cập nhật ngày 28/08/2026. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật và ý kiến của cơ quan có thẩm quyền.
Xem thêm trong chuyên đề Chứng chỉ và huấn luyện phòng cháy chữa cháy
