QCVN 16:2019/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về vật liệu xây dựng: Tổng quan và cập nhật cần biết

Cập nhật ngày 18/08/2026 — quy định về nhãn hàng hóa đã đổi văn bản. Từ 23/01/2026, Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa (và Nghị định 111/2021/NĐ-CP sửa đổi nghị định này) hết hiệu lực thi hành. Các quy định về ghi nhãn hàng hóa nay nằm tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Doanh nghiệp cần đối chiếu lại yêu cầu ghi nhãn theo nghị định mới trước khi in nhãn hoặc nộp hồ sơ.

Cập nhật ngày 18/08/2026 — cách phân loại đã thay đổi. Luật 78/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026) bỏ cách phân loại sản phẩm, hàng hóa thành “nhóm 1” và “nhóm 2”, thay bằng phân loại theo ba mức rủi ro: thấp, trung bình và cao.

Nghị định 37/2026/NĐ-CP (hiệu lực 23/01/2026) quy định chi tiết. Theo Điều 97 khoản 2, cách phân nhóm 1 / nhóm 2 chỉ tiếp tục áp dụng đến hết 30/06/2026; từ 01/07/2026, các bộ quản lý ngành áp dụng Danh mục sản phẩm, hàng hóa rủi ro trung bình và rủi ro cao gắn với mã HS.

Chứng nhận hợp quy không bị bãi bỏ. Hàng rủi ro cao vẫn phải được tổ chức chứng nhận được chỉ định đánh giá; hàng rủi ro trung bình có thể tự đánh giá hoặc do bên thứ ba đánh giá; hàng rủi ro thấp do doanh nghiệp tự công bố và tự chịu trách nhiệm.

Giấy chứng nhận và bản công bố hợp quy đã cấp trước 01/01/2026 vẫn có giá trị theo thời hạn ghi trên giấy. Doanh nghiệp nên tra cứu sản phẩm của mình trong Danh mục rủi ro do bộ quản lý ngành ban hành, thay cho danh mục nhóm 2 cũ.

Trên hành trình phát triển bền vững, ngành xây dựng đòi hỏi những quy định nghiêm ngặt nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn trong sử dụng vật liệu xây dựng. QCVN 16:2019/BXD ra đời chính là một bước chuyển quan trọng trong hành lang pháp lý về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng.

Trong bài viết này, Viện Nghiên Cứu Phát Triển Chứng Nhận Toàn Cầu (GCDRI) sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết nội dung cốt lõi, đối tượng áp dụng và những điểm mới đáng chú ý của QCVN 16:2019/BXD, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và tổ chức tuân thủ tốt chuẩn quốc gia và nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng.

QCVN 16:2019/BXD là gì và vì sao cần quan tâm?

QCVN 16:2019/BXD là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các yêu cầu kỹ thuật và quản lý chất lượng đối với các vật liệu xây dựng thuộc danh mục nhóm 2 — cách phân loại áp dụng đến hết 30/06/2026. Quy chuẩn này được ban hành kèm theo Thông tư số 19/2019/TT-BXD của Bộ Xây dựng, thay thế hoàn toàn cho phiên bản cũ là QCVN 16:2017/BXD.

Việc ban hành quy chuẩn nhằm thiết lập một hành lang pháp lý đồng bộ, kiểm soát các sản phẩm có nguy cơ gây mất an toàn trong quá trình sử dụng, đồng thời thúc đẩy minh bạch hóa thông tin về chất lượng hàng hóa trên thị trường.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

QCVN 16:2019/BXD thực hiện thống nhất các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và quản lý chất lượng đối với nhóm vật liệu xây dựng khi đó được xếp vào nhóm 2, bao gồm các sản phẩm được sản xuất trong nước cũng như nhập khẩu, lưu thông trên thị trường, dùng trong thi công công trình xây dựng tại Việt Nam.

Những đối tượng cần đặc biệt lưu ý:

  • Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh vật liệu xây dựng
  • Tổ chức chứng nhận hợp quy, phòng thử nghiệm
  • Cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến chất lượng vật liệu xây dựng
  • Các đơn vị thi công và chủ đầu tư sử dụng vật liệu trong công trình

Yêu cầu chính về kỹ thuật và quản lý chất lượng

Danh mục vật liệu xây dựng quản lý theo QCVN 16:2019/BXD

Quy chuẩn quy định rõ nhóm sản phẩm cần áp dụng, bao gồm:

  • Xi măng, phụ gia cho xi măng và bê tông
  • Cốt liệu xây dựng (đá, cát, sỏi…)
  • Gạch, đá ốp lát
  • Các vật liệu xây dựng khác như kính, bê tông khí chưng áp, sơn tường, ống nhựa, thanh định hình…

Mỗi loại sản phẩm đều được đưa ra các chỉ tiêu kỹ thuật cụ thể như:

  • Cường độ chịu nén, độ hút nước
  • Hàm lượng tạp chất, chỉ số phóng xạ
  • Chỉ số co ngót, độ ổn định thể tích
  • Các thông số hóa học như SO3, MgO…

Phương pháp thử kiểm tra:

QCVN 16:2019/BXD dẫn chiếu bộ tiêu chuẩn TCVN, ASTM, ISO tương ứng để thực hiện đánh giá kỹ thuật, đảm bảo kết quả kiểm nghiệm chính xác và đồng nhất.

Quy định về chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy

Một trong các nội dung quan trọng nhất của QCVN 16:2019/BXD là yêu cầu bắt buộc tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu vật liệu xây dựng thuộc danh mục phải hợp quy (khi đó gọi là danh mục nhóm 2) phải thực hiện:

  • Chứng nhận hợp quy: Thông qua tổ chức chứng nhận được Bộ Xây dựng chỉ định, áp dụng các phương thức đánh giá phù hợp như phương thức 1, 5 hoặc 7.
  • Công bố hợp quy: Trước khi đưa hàng hóa ra thị trường, doanh nghiệp cần tự công bố dựa trên kết quả chứng nhận, và gửi hồ sơ cho Sở Xây dựng địa phương nơi đăng ký kinh doanh để làm cơ sở quản lý hậu kiểm.

Điểm đáng chú ý:

  • Hàng hóa khi lưu thông trên thị trường phải có giấy chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy hoặc thông báo tiếp nhận hồ sơ công bố hợp quy từ cơ quan thẩm quyền.
  • Dấu hợp quy (CR) phải được thể hiện phù hợp trên bao bì, nhãn mác hoặc tài liệu kỹ thuật của sản phẩm.

Quy định về ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản sản phẩm

Tất cả vật liệu xây dựng theo QCVN 16:2019/BXD khi lưu thông phải tuân thủ quy định ghi nhãn hàng hóa theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP (thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa từ 23/01/2026). Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần đảm bảo:

  • Quy trình bao gói phù hợp với tính chất từng loại vật liệu
  • Tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến vận chuyển, bảo quản nhằm giữ ổn định chất lượng đến khi sử dụng

Cơ chế miễn giảm kiểm tra hàng nhập khẩu

Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, QCVN 16:2019/BXD cho phép áp dụng miễn giảm kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu theo Nghị định 74/2018/NĐ-CP và Nghị định 154/2018/NĐ-CP — quy định áp dụng cho hàng hóa nhóm 2 trước 01/07/2026.

Các điều kiện áp dụng miễn giảm bao gồm:

  • Cùng loại hàng hóa đã nhập 3 lần liên tiếp có kết quả phù hợp quy chuẩn
  • Có văn bản xác nhận miễn kiểm tra do Bộ Xây dựng cấp
  • Doanh nghiệp vẫn phải duy trì báo cáo định kỳ theo quý về tình hình nhập khẩu

Quy định về tổ chức chứng nhận và thử nghiệm

Các tổ chức chứng nhận hợp quy và thử nghiệm muốn thực hiện kiểm định theo QCVN 16:2019/BXD cần đảm bảo:

  • Có Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động phù hợp tiêu chuẩn theo Nghị định 107/2016/NĐ-CP
  • Được Bộ Xây dựng chỉ định hoặc thừa nhận, đáp ứng đầy đủ năng lực và chuyên môn về kiểm tra vật liệu xây dựng

Trách nhiệm của các bên liên quan

QCVN 16:2019/BXD phân định rõ trách nhiệm của:

  • Bộ Xây dựng (Vụ KH-CN&MT; Vụ Vật liệu xây dựng): soạn thảo, thẩm định, chỉ định tổ chức kiểm định, hướng dẫn doanh nghiệp áp dụng quy chuẩn
  • Sở Xây dựng tỉnh/thành phố: tiếp nhận hồ sơ công bố hợp quy, quản lý chất lượng tại địa phương, thanh kiểm tra định kỳ
  • Tổ chức chứng nhận, tổ chức thử nghiệm: báo cáo định kỳ, tham gia hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá, tư vấn xây dựng hệ thống quản lý chất lượng
  • Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh: tự công bố hợp quy, chịu trách nhiệm pháp lý về chất lượng hàng hóa trước khi lưu thông

Tổng kết

QCVN 16:2019/BXD không chỉ là công cụ quản lý nhà nước đối với vật liệu xây dựng, mà còn là chuẩn mực chất lượng và an toàn, hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, minh bạch thông tin sản phẩm và nâng cao năng lực canh tranh. Việc hiểu rõ và tuân thủ đúng quy chuẩn góp phần tạo lập niềm tin vững chắc của thị trường và xã hội đối với vật liệu sử dụng trong công trình xây dựng.

Nếu bạn là doanh nghiệp, tổ chức sản xuất hoặc nhập khẩu vật liệu xây dựng, đừng ngần ngại liên hệ với GCDRI để được tư vấn chi tiết và đề xuất giải pháp phù hợp trong lĩnh vực chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng theo QCVN 16.

Liên hệ tư vấn: Hotline 0904.889.859 (Ms.Hoa) hoặc Email: chungnhantoancau@gmail.com

Xem thêm trong chuyên đề Hợp quy vật liệu xây dựng

5,0/5 (6.546 đánh giá)