Thời hạn Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC: quy định mới từ 01/7/2025

Trả lời ngắn: câu hỏi “giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC có thời hạn bao lâu” đến nay không còn đối tượng để trả lời — loại giấy đó đã không còn tồn tại trong hệ thống pháp luật hiện hành. Bài này giải thích điều gì đã thay thế nó, ai vẫn bắt buộc phải được huấn luyện, và doanh nghiệp đang giữ giấy cũ thì nên làm gì.

Vì sao thời hạn 5 năm không còn được nhắc tới nữa

Quy định “giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC có thời hạn 5 năm” xuất phát từ Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Thông tư 149/2020/TT-BCA. Ngày 01/7/2025, cả hai đều không còn hiệu lực:

• Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 (ban hành 29/11/2024) có hiệu lực từ 01/7/2025, thay thế Luật Phòng cháy và chữa cháy số 27/2001/QH10.
• Nghị định 105/2025/NĐ-CP (ban hành 15/5/2025, hiệu lực 01/7/2025) thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP, Nghị định 83/2017/NĐ-CP, Nghị định 50/2024/NĐ-CP và Nghị định 78/2011/NĐ-CP.
• Thông tư 36/2025/TT-BCA (hiệu lực 01/7/2025) — tại Điều 14 khoản 2 điểm c — quy định Thông tư 149/2020/TT-BCA hết hiệu lực.

Trong toàn văn Thông tư 36/2025/TT-BCA đăng trên Công báo số 743 + 744 ngày 12/6/2025, không còn xuất hiện khái niệm “chứng nhận huấn luyện”. Thứ thay thế nó được quy định tại Điều 13 khoản 3 điểm c: cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm “thực hiện huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, kiểm tra và có văn bản thông báo kết quả huấn luyện, bồi dưỡng cho cơ quan, tổ chức, cá nhân đã đăng ký”.

Nói cách khác: vẫn học, vẫn kiểm tra, nhưng đầu ra là một văn bản thông báo kết quả — không phải một tấm giấy chứng nhận có ngày hết hạn.

Một cảnh báo trước khi anh/chị tra cứu thêm

Cổng dịch vụ công của Bộ Công an hiện vẫn đang hiển thị thủ tục “Cấp Chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy”, với căn cứ pháp lý là Luật 27/2001/QH10, Nghị định 83/2017/NĐ-CP, Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Thông tư 149/2020/TT-BCA. Cả bốn văn bản này đều đã hết hiệu lực.

Đây là trang của cơ quan nhà nước và trông rất đáng tin, nhưng nội dung chưa được cập nhật theo khung pháp lý mới. Doanh nghiệp căn cứ vào đó để chuẩn bị hồ sơ sẽ làm theo một quy trình không còn tồn tại. Trước khi thực hiện bất kỳ thủ tục nào, đề nghị đối chiếu trực tiếp Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Thông tư 36/2025/TT-BCA, hoặc liên hệ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (PC07) Công an cấp tỉnh nơi cơ sở đặt trụ sở.

Nghĩa vụ huấn luyện vẫn còn — ai thuộc diện phải được huấn luyện

Việc bỏ giấy chứng nhận không có nghĩa là bỏ nghĩa vụ huấn luyện. Khoản 1 Điều 45 Luật 55/2024/QH15 quy định các nhóm đối tượng được huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Trong đó, các nhóm được nhắc tới trực tiếp trong Thông tư 36/2025/TT-BCA gồm:

• Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã;
• Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố;
• Thành viên Đội dân phòng;
• Người được phân công thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở;
• Người được phân công thực hiện kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở — nhóm này có quy định riêng, xem mục dưới;
• Người làm việc trong môi trường nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thường xuyên tiếp xúc với hàng hoá nguy hiểm về cháy, nổ.

Danh sách đầy đủ nằm tại khoản 1 Điều 45 của Luật; doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp để xác định đúng nhóm nhân sự của mình.

Ai có thẩm quyền huấn luyện

Đây là thay đổi mà nhiều doanh nghiệp chưa nắm. Theo Điều 13 khoản 2 Thông tư 36/2025/TT-BCA, thẩm quyền huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH chỉ thuộc về ba nhóm cơ quan:

• Cơ sở đào tạo về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy…) — đây là đơn vị duy nhất được huấn luyện cho người được phân công kiểm tra về PCCC tại cơ sở thuộc nhóm 1 Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP;
• Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (C07) — huấn luyện cho các đối tượng thuộc cơ quan Đảng, nhà nước ở trung ương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty khi có đề nghị;
• Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an cấp tỉnh (PC07) — huấn luyện cho các đối tượng tại khoản 1 Điều 45 khi có đề nghị.

Doanh nghiệp tư nhân, trung tâm đào tạo ngoài ngành không thuộc ba nhóm này và không có thẩm quyền huấn luyện hay xác nhận kết quả. Nếu một đơn vị chào bán “chứng chỉ PCCC” hoặc “giấy chứng nhận huấn luyện PCCC” do chính họ cấp, đó là dấu hiệu cần kiểm tra lại.

Cách đăng ký huấn luyện theo quy định mới

Điều 13 khoản 3 Thông tư 36/2025/TT-BCA quy định hai đường đăng ký:

• Cơ sở thuộc nhóm 1 Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP (và Ủy ban nhân dân cấp xã): đăng ký với cơ sở đào tạo về PCCC, CNCH hoặc PC07 Công an cấp tỉnh;
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác: đăng ký với Cục C07 hoặc PC07 Công an cấp tỉnh để tổ chức huấn luyện cho đối tượng thuộc phạm vi quản lý của mình.

Sau khi huấn luyện và kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền sẽ có văn bản thông báo kết quả gửi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân đã đăng ký. Đó là hồ sơ chứng minh việc đã hoàn thành huấn luyện — doanh nghiệp cần lưu giữ trong hồ sơ quản lý PCCC của cơ sở.

Doanh nghiệp đang giữ giấy chứng nhận cũ thì làm gì?

Đây là câu hỏi nhiều cơ sở đang vướng, và cần nói thẳng: các văn bản mới không quy định cơ chế gia hạn hay cấp lại loại giấy đã bị bãi bỏ. Vì vậy, cách xử lý an toàn là:

1. Lưu giữ giấy cũ trong hồ sơ quản lý PCCC của cơ sở — đó vẫn là bằng chứng nhân sự đã được huấn luyện tại thời điểm cấp.
2. Rà soát lại danh sách nhân sự thuộc các nhóm tại khoản 1 Điều 45 Luật 55/2024/QH15, đối chiếu xem cơ sở của mình có thuộc nhóm 1 Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP hay không — vì điều này quyết định phải đăng ký với ai.
3. Liên hệ PC07 Công an cấp tỉnh để xác nhận cách xử lý đối với giấy đã cấp trước 01/7/2025 và đăng ký huấn luyện cho nhân sự mới hoặc nhân sự chưa được huấn luyện.
4. Cập nhật hồ sơ nội bộ: thay các viện dẫn Nghị định 136/2020/NĐ-CP, Nghị định 79/2014/NĐ-CP, Thông tư 149/2020/TT-BCA trong quy chế, quy trình PCCC của doanh nghiệp bằng căn cứ hiện hành.

Riêng câu hỏi “giấy đã cấp trước 01/7/2025 còn giá trị đến khi nào” — chúng tôi chưa tìm thấy quy định chuyển tiếp minh thị trong các văn bản đã tra. Đây là điểm cần hỏi trực tiếp cơ quan Công an quản lý địa bàn, không nên suy đoán.

Điều gì không thay đổi

Việc bỏ giấy chứng nhận không làm giảm trách nhiệm PCCC của cơ sở. Doanh nghiệp vẫn phải:

• Tổ chức lực lượng PCCC cơ sở và bảo đảm nhân sự được huấn luyện theo quy định;
• Duy trì điều kiện an toàn PCCC, phương tiện, hệ thống kỹ thuật theo Luật 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP;
• Chịu sự kiểm tra của cơ quan Công an theo phân nhóm cơ sở tại Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Thay đổi nằm ở hình thức xác nhận kết quả huấn luyện và ở việc bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC — không nằm ở nghĩa vụ bảo đảm an toàn.

GCDRI hỗ trợ doanh nghiệp được gì trong khung quy định mới

Cần nói rõ ngay để anh/chị không mất thời gian: Viện Nghiên Cứu Phát Triển Chứng Nhận Toàn Cầu (GCDRI) không phải cơ quan có thẩm quyền huấn luyện PCCC và không cấp bất kỳ chứng chỉ PCCC nào. Thẩm quyền đó thuộc về cơ sở đào tạo của ngành PCCC, Cục C07 và Phòng PC07 như đã nêu ở trên.

Những việc GCDRI hỗ trợ được, trong đúng phạm vi cho phép:

• Tư vấn tuân thủ: rà soát hồ sơ, quy chế và quy trình PCCC nội bộ của doanh nghiệp, đối chiếu với Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Thông tư 36/2025/TT-BCA; chỉ ra những chỗ còn viện dẫn văn bản đã hết hiệu lực và cần sửa.
• Đào tạo nội bộ cho doanh nghiệp: tổ chức các buổi huấn luyện nhận thức về an toàn PCCC cho người lao động theo nhu cầu quản trị nội bộ của doanh nghiệp — không cấp chứng chỉ, không thay thế cho huấn luyện của cơ quan có thẩm quyền.
• Hỗ trợ đăng ký huấn luyện với PC07: giúp doanh nghiệp xác định đúng nhóm cơ sở theo Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP, lập danh sách nhân sự thuộc diện huấn luyện, chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng ký tới cơ quan có thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp

Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC còn thời hạn 5 năm không?
Không. Loại giấy này không còn được cấp kể từ 01/7/2025, nên khái niệm thời hạn 5 năm cũng không còn áp dụng.

Vậy sau khi huấn luyện thì nhận được giấy tờ gì?
Cơ quan có thẩm quyền sẽ có văn bản thông báo kết quả huấn luyện, bồi dưỡng gửi tới cơ quan, tổ chức, cá nhân đã đăng ký (Điều 13 khoản 3 điểm c Thông tư 36/2025/TT-BCA).

Doanh nghiệp còn phải xin giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC không?
Theo thông tin của Bộ Công an, kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện kể từ khi Luật 55/2024/QH15 có hiệu lực, và cá nhân không còn phải có chứng chỉ hành nghề tư vấn về phòng cháy và chữa cháy.

Đơn vị tư nhân có được huấn luyện và cấp chứng nhận PCCC không?
Không. Thẩm quyền huấn luyện chỉ thuộc cơ sở đào tạo về PCCC, CNCH, Cục C07 và Phòng PC07 Công an cấp tỉnh.

Liên hệ

Viện Nghiên Cứu Phát Triển Chứng Nhận Toàn Cầu (GCDRI)
Địa chỉ: BT164 Central St, Khu Sunrise L, KĐT The Manor Central Park, Phường Định Công, TP. Hà Nội
Hotline: 0904.889.859 – 0908.060.060 (8:00–18:00, T2–T7)
Email: chungnhantoancau@gmail.com

Nếu doanh nghiệp cần rà soát lại hồ sơ PCCC theo khung quy định mới hoặc cần hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ đăng ký huấn luyện với cơ quan có thẩm quyền, vui lòng liên hệ để được tư vấn.

Căn cứ pháp lý được dẫn trong bài: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15; Nghị định 105/2025/NĐ-CP; Thông tư 36/2025/TT-BCA (Công báo số 743 + 744 ngày 12/6/2025). Bài viết cập nhật ngày 27/08/2026. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật và ý kiến của cơ quan có thẩm quyền.