Chứng chỉ chỉ huy trưởng PCCC: quy định đã thay đổi từ 01/7/2025

Trả lời ngắn: loại chứng chỉ chỉ huy trưởng phòng cháy chữa cháy theo khung Nghị định 136/2020/NĐ-CP không còn tồn tại kể từ 01/7/2025. Nếu anh/chị đang tìm thủ tục xin chứng chỉ này, thủ tục đó đã không còn. Bài viết giải thích điều gì thay thế nó và doanh nghiệp thi công, lắp đặt hệ thống PCCC cần làm gì từ bây giờ.

Vì sao chứng chỉ này không còn

Ba văn bản cùng có hiệu lực ngày 01/7/2025 đã thay đổi toàn bộ khung pháp lý về phòng cháy chữa cháy:

• Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 — thay thế Luật Phòng cháy và chữa cháy số 27/2001/QH10;
• Nghị định 105/2025/NĐ-CP — thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP, Nghị định 83/2017/NĐ-CP, Nghị định 50/2024/NĐ-CP và Nghị định 78/2011/NĐ-CP;
• Thông tư 36/2025/TT-BCA — bãi bỏ Thông tư 149/2020/TT-BCA (Điều 14 khoản 2 điểm c).

Toàn bộ các quy định về điều kiện, hạng chứng chỉ và hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực PCCC đều nằm trong nhóm văn bản vừa bị thay thế. Theo Bộ Công an, các ngành nghề liên quan đến PCCC — thiết kế, thi công, đào tạo, sản xuất và kinh doanh thiết bị, kiểm định — không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Giải thích đầy đủ về khung pháp lý mới, kể cả việc Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC đã được thay bằng văn bản thông báo kết quả huấn luyện, xem tại bài: Thời hạn Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC — quy định mới từ 01/7/2025.

Một lưu ý về hai khái niệm dễ nhầm

Cụm từ “chỉ huy trưởng” xuất hiện ở hai khung pháp luật khác nhau, và người tìm kiếm thường lẫn hai thứ này:

• Chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực PCCC — thuộc pháp luật về phòng cháy chữa cháy. Đây là loại đã bị bãi bỏ như nêu trên.
• Chỉ huy trưởng công trường xây dựng — thuộc pháp luật về xây dựng, là một khung quy định hoàn toàn riêng. Khung này cũng đã có thay đổi lớn trong giai đoạn 2024–2026; doanh nghiệp cần đối chiếu trực tiếp pháp luật xây dựng hiện hành, không suy từ quy định PCCC sang.

Bài viết này chỉ nói về vế thứ nhất.

Cảnh báo khi tra cứu thêm

Cổng dịch vụ công của Bộ Công an hiện vẫn hiển thị một số thủ tục hành chính về PCCC với căn cứ là Luật 27/2001/QH10, Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Thông tư 149/2020/TT-BCA — cả ba đều đã hết hiệu lực. Đây là trang của cơ quan nhà nước nhưng chưa được cập nhật. Trước khi chuẩn bị bất kỳ hồ sơ nào, đề nghị đối chiếu Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Thông tư 36/2025/TT-BCA, hoặc liên hệ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (PC07) Công an cấp tỉnh.

Vậy người thi công, lắp đặt hệ thống PCCC cần gì?

Việc bỏ chứng chỉ hành nghề không đồng nghĩa với bỏ trách nhiệm. Doanh nghiệp và cá nhân vẫn phải:

1. Bảo đảm nhân sự được huấn luyện theo các nhóm đối tượng tại khoản 1 Điều 45 Luật 55/2024/QH15 — trong đó có người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH và người được phân công kiểm tra về PCCC tại cơ sở.
2. Đăng ký huấn luyện đúng cơ quan có thẩm quyền. Theo Điều 13 khoản 2 Thông tư 36/2025/TT-BCA, chỉ ba nhóm có thẩm quyền huấn luyện: cơ sở đào tạo về PCCC, CNCH (Trường Đại học PCCC…), Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (C07), và Phòng PC07 Công an cấp tỉnh.
3. Tuân thủ điều kiện an toàn PCCC của công trình theo Luật 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP, bao gồm phân nhóm cơ sở theo Phụ lục II của Nghị định.
4. Cập nhật hồ sơ nội bộ — thay các viện dẫn Nghị định 136/2020/NĐ-CP, Nghị định 79/2014/NĐ-CP, Thông tư 149/2020/TT-BCA trong quy chế, hợp đồng và hồ sơ năng lực bằng căn cứ hiện hành.

Lưu ý: doanh nghiệp tư nhân và trung tâm đào tạo ngoài ngành không có thẩm quyền huấn luyện hay xác nhận kết quả huấn luyện PCCC. Nếu một đơn vị chào bán “chứng chỉ chỉ huy trưởng PCCC” do chính họ cấp, đó là dấu hiệu cần kiểm tra lại.

Doanh nghiệp đang giữ chứng chỉ cũ thì sao?

Các văn bản mới không quy định cơ chế gia hạn hay cấp lại loại chứng chỉ đã bị bãi bỏ. Cách xử lý an toàn: lưu giữ chứng chỉ cũ trong hồ sơ nhân sự như bằng chứng đã được đào tạo tại thời điểm cấp, đồng thời rà soát lại danh sách nhân sự thuộc diện huấn luyện theo khung mới và đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.

Riêng câu hỏi “chứng chỉ đã cấp trước 01/7/2025 còn giá trị đến khi nào” — chúng tôi chưa tìm thấy quy định chuyển tiếp minh thị trong các văn bản đã tra. Đây là điểm cần hỏi trực tiếp cơ quan Công an quản lý địa bàn, không nên suy đoán.

GCDRI hỗ trợ được gì

Nói rõ trước: Viện Nghiên Cứu Phát Triển Chứng Nhận Toàn Cầu (GCDRI) không phải cơ quan có thẩm quyền huấn luyện PCCC và không cấp bất kỳ chứng chỉ PCCC nào. Thẩm quyền đó thuộc cơ sở đào tạo của ngành PCCC, Cục C07 và Phòng PC07.

Trong đúng phạm vi cho phép, GCDRI hỗ trợ:

• Tư vấn tuân thủ — rà soát hồ sơ, quy chế, hợp đồng và hồ sơ năng lực của doanh nghiệp, chỉ ra những chỗ còn viện dẫn văn bản đã hết hiệu lực và cần sửa theo Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Thông tư 36/2025/TT-BCA.
• Đào tạo nội bộ cho doanh nghiệp — huấn luyện nhận thức an toàn PCCC cho người lao động theo nhu cầu quản trị nội bộ, không cấp chứng chỉ và không thay thế huấn luyện của cơ quan có thẩm quyền.
• Hỗ trợ đăng ký huấn luyện với PC07 — xác định đúng nhóm cơ sở theo Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP, lập danh sách nhân sự thuộc diện huấn luyện, chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng ký.

Câu hỏi thường gặp

Còn xin được chứng chỉ chỉ huy trưởng PCCC không?
Không. Khung pháp lý quy định loại chứng chỉ này đã bị thay thế từ 01/7/2025.

Thi công hệ thống PCCC bây giờ có cần giấy phép gì không?
Kinh doanh dịch vụ PCCC không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, nên không còn yêu cầu giấy xác nhận đủ điều kiện như trước. Nghĩa vụ bảo đảm an toàn PCCC của công trình và nghĩa vụ huấn luyện nhân sự thì vẫn còn.

Ai được huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho nhân sự của doanh nghiệp?
Cơ sở đào tạo về PCCC, CNCH; Cục C07; và Phòng PC07 Công an cấp tỉnh — theo Điều 13 khoản 2 Thông tư 36/2025/TT-BCA.

Liên hệ

Viện Nghiên Cứu Phát Triển Chứng Nhận Toàn Cầu (GCDRI)
Địa chỉ: BT164 Central St, Khu Sunrise L, KĐT The Manor Central Park, Phường Định Công, TP. Hà Nội
Hotline: 0904.889.859 – 0908.060.060 (8:00–18:00, T2–T7)
Email: chungnhantoancau@gmail.com

Căn cứ pháp lý dẫn trong bài: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15; Nghị định 105/2025/NĐ-CP; Thông tư 36/2025/TT-BCA (Công báo số 743 + 744 ngày 12/6/2025). Bài viết cập nhật ngày 28/08/2026. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật và ý kiến của cơ quan có thẩm quyền.